Een goed ontwerp begint niet in Figma, maar bij de mensen voor wie je het maakt

Als ontwerper krijg ik regelmatig de vraag: "Welke programma's gebruik je?" Meestal verwachten mensen een lijstje met Figma, Illustrator of Photoshop. Natuurlijk zijn dat belangrijke tools. Maar eerlijk? De belangrijkste tool die ik gebruik is nieuwsgierigheid.

Bleeeeh, heeft hij dit zojuist nou echt gezegd?

Ik weet het, het klinkt cliché, maar probeer het kokhalzen nog even in te houden.

Want een goed ontwerp begint voor mij niet achter een scherm. Het begint met luisteren.

De valkuil van aannames

We denken vaak dat we wel weten wat iemand nodig heeft. Zeker wanneer een doelgroep op papier duidelijk lijkt. Maar juist daar gaat het vaak mis. Mensen zijn geen persona's of statistieken. Iedereen heeft een eigen verhaal, eigen ervaringen en eigen behoeften.

Daarom probeer ik zo min mogelijk vanuit aannames te werken. Ik wil begrijpen hoe iemand denkt, waar iemand tegenaan loopt en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Niet om mijn eigen ideeën te bevestigen, maar juist om ze uit te dagen.

Nieuwsgierigheid als ontwerpvaardigheid

Voor mij is nieuwsgierigheid geen karaktereigenschap, maar een ontwerpvaardigheid.

Dat betekent dat ik veel vragen stel. Soms vragen waar niet direct een antwoord op lijkt te zijn. Waarom voelt iemand zich ergens niet welkom? Wat maakt een situatie spannend? Waarom werkt iets in de praktijk anders dan op papier?

Vaak zit de echte ontwerpvraag verstopt achter het eerste antwoord dat je krijgt.

Juist door verder te vragen ontstaan inzichten die je achter een bureau nooit had gevonden.

Het liefst ga ik op pad en leg ik zo veel mogelijk contact met de doelgroep, stakeholders en focusgroepen. In het veld verzamel ik vaak de meeste kostbare informatie.

Ontwerpen vóór mensen of mét mensen?

Tijdens projecten probeer ik gebruikers niet alleen te zien als mensen die straks iets gaan gebruiken, maar als experts van hun eigen ervaring.

Dat betekent interviews voeren, observeren, testen, opnieuw aanpassen en soms ook accepteren dat een eerste idee helemaal niet de juiste oplossing is.

Bij het project voor Arcadia en Bouwurk merkten we bijvoorbeeld dat de grootste drempel niet het gebrek aan informatie was. De echte onzekerheid zat in het idee om alleen op pad te moeten. Dat inzicht veranderde de richting van ons ontwerp volledig. Uiteindelijk ontwikkelden we een spelpakket dat juist uitnodigt om samen met een begeleider, vriend of medebewoner kennis te maken met Bouwurk.

Dat soort inzichten vind je niet in een briefing. Die ontdek je door met mensen in gesprek te gaan.

Goede communicatie begint met goede vragen

Communicatie draait vaak om zenden. De juiste boodschap, de juiste vormgeving, de juiste tekst.

Maar ik geloof dat goede communicatie begint met luisteren.

Pas wanneer je begrijpt wat iemand bezighoudt, kun je informatie zo vormgeven dat die ook écht binnenkomt. Zeker wanneer je ontwerpt voor mensen met verschillende achtergronden, leeftijden of cognitieve mogelijkheden.

Daarom zie ik onderzoek niet als een stap vóór het ontwerpen, maar als een onderdeel van het ontwerpen zelf.

Ontwerpen met inleving

Voor mij is een ontwerp pas geslaagd wanneer het niet alleen werkt, maar ook aansluit bij de mensen die het gebruiken. Dat vraagt om meer dan een mooi ontwerp of een slimme oplossing. Het vraagt om aandacht, onderzoek en de bereidheid om je eigen aannames los te laten.

Daarom begin ik niet met pixels, maar met gesprekken. Want hoe beter je begrijpt voor wie je ontwerpt, hoe groter de kans dat je iets maakt dat daadwerkelijk van waarde is.